Khôn là đức đất: mềm mại, thuận theo, rộng lượng nâng đỡ muôn vật. Sức mạnh của Khôn không nằm ở việc dẫn đầu mà ở sự bền bỉ, biết tiếp nhận và nuôi dưỡng. Quẻ gợi ta suy ngẫm về giá trị của việc biết theo, biết chờ và giữ lòng vững vàng trong sự nhu thuận.
Quái từ
坤：元亨，利牝馬之貞。君子有攸往，先迷後得主，利西南得朋，東北喪朋。安貞，吉。
Khôn: Nguyên hanh, lợi tẫn mã chi trinh. Quân tử hữu du vãng, tiên mê hậu đắc chủ, lợi tây nam đắc bằng, đông bắc táng bằng. An trinh, cát.
Khôn: lớn lao, hanh thông, lợi ở sự bền chính như ngựa cái. Người quân tử có việc cần đi, nếu đi trước thì lạc lối, đi sau thì tìm được người làm chủ dẫn dắt; lợi ở phương tây nam thì được bạn, phương đông bắc thì mất bạn. Yên ổn giữ điều chính đáng thì tốt lành.
Thoán truyện
至哉坤元，萬物資生，乃順承天。坤厚載物，德合無疆。含弘光大，品物咸亨。牝馬地類，行地無疆，柔順利貞。君子攸行，先迷失道，後順得常。西南得朋，乃與類行；東北喪朋，乃終有慶。安貞之吉，應地無疆。
Lớn lao thay đức nguyên của Khôn, muôn vật nhờ đó mà sinh ra, ấy là thuận theo mà tiếp nhận Trời. Khôn dày dặn chở đỡ muôn vật, đức hợp với Trời không bờ bến. Bao dung, rộng lớn, sáng tỏ, mọi loài đều được hanh thông. Ngựa cái thuộc loài của đất, đi trên đất không cùng, nhu thuận mà lợi ở sự bền chính. Quân tử có việc đi, đi trước thì mê mà lạc đạo, đi sau thì thuận mà được lẽ thường. Tây nam được bạn, là đi cùng đồng loại; đông bắc mất bạn, nhưng rốt cuộc lại có phúc. Cái tốt của việc yên giữ chính đạo là ứng hợp với đức đất không bờ bến.
Đại Tượng
地勢坤，君子以厚德載物。
Địa thế Khôn, quân tử dĩ hậu đức tải vật.
Thế của đất là Khôn (thuận và dày); người quân tử noi theo đó mà lấy đức dày để dung chở muôn vật.
Các hào
Sơ Lục
初六：履霜，堅冰至。
Lý sương, kiên băng chí.
Giẫm lên sương, biết rằng băng cứng sắp đến.
Những dấu hiệu nhỏ thường báo trước xu hướng lớn. Hào gợi ta tinh ý nhận ra điều mới manh nha để kịp điều chỉnh từ sớm.
履霜堅冰，陰始凝也。馴致其道，至堅冰也。 — Giẫm sương mà biết băng cứng, là khí âm bắt đầu ngưng kết. Cứ thuận theo lẽ ấy mà dần dần đi tới, sẽ đến lúc thành băng cứng.
Lục Nhị
六二：直，方，大，不習無不利。
Trực, phương, đại, bất tập vô bất lợi.
Ngay thẳng, vuông vức, lớn lao; không cần tập luyện mà không gì không lợi.
Khi sống đúng với bản chất ngay thẳng và chừng mực, nhiều việc tự nhiên trôi chảy mà không cần gượng ép. Đây là hình ảnh của sự hài hòa giữa con người và vị trí của mình.
六二之動，直以方也。不習無不利，地道光也。 — Sự vận động của hào Lục Nhị là ngay thẳng mà vuông vức. Không tập mà không gì không lợi, ấy là đạo của đất sáng tỏ.
Lục Tam
六三：含章可貞。或從王事，無成有終。
Hàm chương khả trinh. Hoặc tòng vương sự, vô thành hữu chung.
Ngậm giữ vẻ đẹp bên trong, có thể giữ được chính bền. Nếu theo việc của vua, không nhận công thành về mình mà làm trọn đến cùng.
Tài năng không cần phô bày vội; giữ kín và chờ thời thích hợp thường có giá trị hơn. Khi cùng làm việc chung, việc chu toàn đến cuối có thể quan trọng hơn danh tiếng riêng.
含章可貞；以時發也。或從王事，知光大也。 — Ngậm giữ vẻ đẹp mà có thể giữ chính, là đợi đúng thời mới phát ra. Hoặc theo việc vua, là vì trí tuệ sáng suốt rộng lớn.
Lục Tứ
六四：括囊；無咎，無譽。
Quát nang; vô cữu, vô dự.
Buộc kín miệng túi; không lỗi lầm, cũng không được khen.
Có những lúc im lặng và thận trọng là cách giữ mình phù hợp. Không tìm kiếm tiếng khen, chỉ cần tránh sơ suất, cũng là một lựa chọn khôn ngoan.
括囊無咎，慎不害也。 — Buộc kín miệng túi mà không lỗi, vì cẩn thận nên không bị hại.
Lục Ngũ
六五：黃裳，元吉。
Hoàng thường, nguyên cát.
Xiêm màu vàng, rất tốt lành.
Màu vàng tượng trưng cho đức trung chính, xiêm là áo dưới tượng sự khiêm nhường. Ở vị trí cao mà vẫn giữ mình mềm mỏng, đúng mực, thường đem lại sự tốt đẹp bền lâu.
黃裳元吉，文在中也。 — Xiêm vàng rất tốt, vì vẻ đẹp văn nhã ở bên trong, giữ đức trung.
Thượng Lục
上六：龍戰於野，其血玄黃。
Long chiến ư dã, kỳ huyết huyền hoàng.
Rồng đánh nhau ngoài đồng nội, máu của chúng màu đen và vàng.
Khi sự mềm mỏng bị đẩy đến cực điểm và muốn tranh ngôi với cái cứng, xung đột dễ nảy sinh và hai bên đều tổn hao. Hào gợi ta nhận biết giới hạn của mình để không đi quá xa.
龍戰於野，其道窮也。 — Rồng đánh nhau ngoài đồng nội, vì đạo của âm đã đến chỗ cùng.
Dụng Lục
用六：利永貞。
Lợi vĩnh trinh.
Lợi ở chỗ giữ chính bền lâu mãi mãi.
Đức nhu thuận chỉ trọn vẹn khi đi kèm sự kiên định lâu dài. Mềm mà không yếu, thuận mà không mất mình, đó là cách dùng hào âm cho đúng.
用六永貞，以大終也。 — Dùng hào sáu mà giữ chính bền lâu, là để kết thúc một cách lớn lao.
Tinh thần người quân tử
Lúc này có thể nên giữ vai trò nâng đỡ hơn là dẫn đầu, lắng nghe và theo người có định hướng rõ ràng. Hãy nuôi dưỡng sự bao dung, kiên nhẫn và để ý những dấu hiệu nhỏ từ sớm. Mềm mỏng nhưng giữ vững điều chính đáng, tránh tranh giành khi thế đã đến cực.
Nguyên văn: Chu Dịch (phạm vi công cộng; dữ liệu freizl/yijing, MIT, đã hiệu đính chữ chuyển mã sai). Phiên âm, dịch nghĩa, diễn giải: Nguyên Tượng biên soạn với hỗ trợ của AI, đã duyệt.