Vô Vọng là sống và hành động đúng với lẽ thật, không toan tính, không mong cầu ngoài phận. Khi lòng ngay thẳng thì việc làm tự nhiên thuận theo đạo trời; nhưng nếu lệch khỏi chính đạo mà vẫn cố tiến, ta có xu hướng tự rước lấy lỗi lầm. Quẻ gợi ta tự hỏi: điều mình đang theo đuổi xuất phát từ sự chân thành, hay từ ham muốn vọng động?
Quái từ
無妄：元亨，利貞。其匪正有眚，不利有攸往。
Vô Vọng: Nguyên hanh, lợi trinh. Kỳ phỉ chính hữu sảnh, bất lợi hữu du vãng.
Quẻ Vô Vọng: rất hanh thông, lợi về sự giữ chính bền. Nếu không chính thì có lỗi lầm, không lợi khi có việc tiến tới.
Thoán truyện
無妄，剛自外來，而為主於內。動而健，剛中而應，大亨以正，天之命也。其匪正有眚，不利有攸往。無妄之往，何之矣？天命不佑，行矣哉？
Vô Vọng là hào cương từ bên ngoài đến làm chủ ở bên trong. Động mà mạnh mẽ, hào cương ở giữa mà có ứng, rất hanh thông nhờ chính đạo, đó là mệnh của trời. Nếu không chính thì có lỗi lầm, không lợi khi tiến tới. Khi đã ở thời Vô Vọng mà còn đi, thì đi đâu được? Mệnh trời không phù trợ, liệu có đi được chăng?
Đại Tượng
天下雷行，物與無妄；先王以茂對時，育萬物。
Thiên hạ lôi hành, vật dữ Vô Vọng; tiên vương dĩ mậu đối thời, dục vạn vật.
Dưới trời sấm vận hành, muôn vật đều được trao cho bản tính chân thật không sai lệch; các bậc tiên vương noi theo đó, dốc lòng thuận ứng với thời, nuôi dưỡng muôn vật.
Các hào
Sơ Cửu
初九：無妄，往吉。
Vô vọng, vãng cát.
Không vọng động, đi tới thì tốt.
Khởi đầu bằng tấm lòng ngay thẳng, không toan tính, bước đi thường thuận lợi. Sự chân thành ban đầu là nền móng vững nhất cho mọi hành trình.
無妄之往，得志也。 — Đi tới với lòng vô vọng, thì đạt được chí hướng.
Lục Nhị
六二：不耕穫，不菑畬，則利有攸往。
Bất canh hoạch, bất tri dư, tắc lợi hữu du vãng.
Không cày mà nghĩ đến gặt, không khai hoang mà nghĩ đến ruộng thuần thục, như vậy thì lợi khi có việc tiến tới.
Làm việc vì việc đáng làm, không chăm chăm tính trước kết quả. Khi buông bớt sự mong cầu, ta có xu hướng hành động trong sáng và nhẹ nhàng hơn.
不耕穫，未富也。 — Không cày mà nghĩ đến gặt, tức là không vì lòng cầu giàu.
Lục Tam
六三：無妄之災，或繫之牛，行人之得，邑人之災。
Vô vọng chi tai, hoặc hệ chi ngưu, hành nhân chi đắc, ấp nhân chi tai.
Cái họa không do mình vọng động mà có: như có người buộc con bò, người qua đường dắt được, người trong ấp lại mang tiếng chịu thiệt.
Có lúc dù ta không làm gì sai, vẫn gặp điều bất như ý do hoàn cảnh xô đẩy. Hào gợi sự bình thản chấp nhận và giữ vững lòng ngay, thay vì oán trách.
行人得牛，邑人災也。 — Người qua đường được bò, thì người trong ấp chịu thiệt.
Cửu Tứ
九四：可貞，無咎。
Khả trinh, vô cữu.
Có thể giữ chính bền, không có lỗi.
Đây là lúc nên giữ vững điều mình vốn có, không cần thêm động thái. Sự kiên định thầm lặng tự nó đã là chỗ đứng an ổn.
可貞無咎，固有之也。 — Có thể giữ chính bền mà không lỗi, vì vốn sẵn có điều ấy trong mình.
Cửu Ngũ
九五：無妄之疾，勿藥有喜。
Vô vọng chi tật, vật dược hữu hỷ.
Điều trục trặc chẳng do mình sai mà có, đừng vội dùng thuốc, rồi sẽ có niềm vui.
Khi trục trặc đến mà không do lỗi của mình, đôi khi nên cân nhắc không can thiệp vội vàng. Để mọi việc tự trở về quỹ đạo có thể khôn ngoan hơn sự sửa chữa gượng ép.
無妄之藥，不可試也。 — Thuốc trong thời vô vọng thì không nên thử dùng.
Thượng Cửu
上九：無妄，行有眚，無攸利。
Vô vọng, hành hữu sảnh, vô du lợi.
Dẫu vô vọng, nhưng cứ đi thì có lỗi lầm, không có lợi gì.
Khi thời thế đã đến chỗ cùng, dù lòng ngay vẫn không nên cố tiến. Biết dừng đúng lúc cũng là một biểu hiện của sự chân thật với hoàn cảnh.
無妄之行，窮之災也。 — Đi trong thời vô vọng mà gặp lỗi, là cái họa của chỗ cùng cực.
Tinh thần người quân tử
Người quân tử ở thời Vô Vọng giữ lòng chân thật, làm điều đúng mà không toan tính hơn thua. Khi động cơ trong sáng và thời thuận thì có thể tiến; khi gặp điều bất như ý ngoài ý muốn thì nên giữ mình bình thản; khi thời đã cùng thì nên dừng lại, không cưỡng cầu.
Nguyên văn: Chu Dịch (phạm vi công cộng; dữ liệu freizl/yijing, MIT, đã hiệu đính chữ chuyển mã sai). Phiên âm, dịch nghĩa, diễn giải: Nguyên Tượng biên soạn với hỗ trợ của AI, đã duyệt.