Di là quẻ của sự nuôi dưỡng: nuôi thân, nuôi tâm và nuôi người khác. Điều cốt lõi không nằm ở việc có được nhiều hay ít, mà ở chỗ mình đang nuôi điều gì, và nuôi bằng con đường chính đáng hay không. Quẻ gợi ta nhìn lại những gì mình đang đưa vào và nói ra mỗi ngày, vì chính chúng dần định hình con người mình.
Quái từ
頤：貞吉。觀頤，自求口實。
Di: Trinh cát. Quan di, tự cầu khẩu thực.
Quẻ Di: giữ chính thì tốt. Hãy xem cách nuôi dưỡng, xem người ta tự tìm cái ăn cho miệng mình ra sao.
Thoán truyện
頤貞吉，養正則吉也。觀頤，觀其所養也；自求口實，觀其自養也。天地養萬物，聖人養賢，以及萬民；頤之時義大矣哉！
Di giữ chính thì tốt, nghĩa là nuôi dưỡng điều chính đáng thì được tốt. Xem cách nuôi dưỡng là xem mình nuôi ai, nuôi điều gì; tự tìm cái ăn cho miệng là xem cách mình tự nuôi bản thân. Trời đất nuôi muôn vật, bậc thánh nhân nuôi người hiền để từ đó lan đến muôn dân. Ý nghĩa thời của quẻ Di thật lớn lao thay!
Đại Tượng
山下有雷，頤；君子以慎言語，節飲食。
Sơn hạ hữu lôi, Di; quân tử dĩ thận ngôn ngữ, tiết ẩm thực.
Dưới núi có sấm, ấy là quẻ Di. Người quân tử noi theo đó mà cẩn trọng lời nói, điều độ việc ăn uống.
Các hào
Sơ Cửu
初九：舍爾靈龜，觀我朵頤，凶。
Xả nhĩ linh quy, quan ngã đóa di, hung.
Bỏ con rùa thiêng của ngươi, nhìn ta mà trễ hàm thèm thuồng, xấu.
Rùa thiêng tượng cho khả năng tự đủ đầy từ bên trong. Khi buông bỏ giá trị riêng để chạy theo những gì người khác có, ta dễ đánh mất chính mình.
觀我朵頤，亦不足貴也。 — Nhìn ta mà trễ hàm thèm thuồng, thật cũng không đáng quý vậy.
Lục Nhị
六二：顛頤，拂經，於丘頤，征凶。
Điên di, phất kinh, ư khâu di, chinh hung.
Quay ngược xuống dưới cầu nuôi dưỡng là trái lẽ thường; tìm nuôi dưỡng nơi gò cao, cứ đi thì xấu.
Khi không tự đứng vững, người ta hay tìm chỗ dựa sai chỗ: hoặc dựa vào nơi không nên dựa, hoặc trông vào nơi không thuộc về mình. Hào gợi ta xem lại nguồn nâng đỡ mình đang tìm đến.
六二征凶，行失類也。 — Lục Nhị cứ đi thì xấu, vì hành động lìa xa đồng loại vậy.
Lục Tam
六三：拂頤，貞凶，十年勿用，無攸利。
Phất di, trinh hung, thập niên vật dụng, vô du lợi.
Trái với đạo nuôi dưỡng, dù cố giữ cũng xấu; mười năm chớ dùng, không có gì lợi.
Nuôi mình bằng những thứ chỉ thỏa ham muốn nhất thời là đi ngược đạo nuôi dưỡng. Hào nhắc rằng thói quen lệch hướng cần thời gian dài mới điều chỉnh lại được.
十年勿用，道大悖也。 — Mười năm chớ dùng, vì đi ngược đạo lớn vậy.
Lục Tứ
六四：顛頤，吉，虎視眈眈，其欲逐逐，無咎。
Điên di, cát, hổ thị đam đam, kỳ dục trục trục, vô cữu.
Quay xuống dưới tìm sự nuôi dưỡng, tốt; như hổ nhìn đăm đăm, lòng mong cầu nối tiếp không dứt, không lỗi.
Người ở vị trí cao biết khiêm tốn tìm đến người hiền bên dưới để được bồi đắp, đó là điều tốt. Sự khao khát chuyên chú như hổ rình mồi, nếu hướng về điều đúng, lại trở thành sức mạnh.
顛頤之吉，上施光也。 — Quay xuống dưới tìm nuôi dưỡng mà được tốt, vì ân đức của bậc trên tỏa sáng vậy.
Lục Ngũ
六五：拂經，居貞吉，不可涉大川。
Phất kinh, cư trinh cát, bất khả thiệp đại xuyên.
Trái lẽ thường, ở yên giữ chính thì tốt, không thể vượt sông lớn.
Khi tự biết sức mình chưa đủ, việc dựa vào người có khả năng hơn không phải là điều đáng hổ thẹn. Lúc này nên giữ vững chính đạo hơn là dấn thân vào việc lớn đầy rủi ro.
居貞之吉，順以從上也。 — Ở yên giữ chính mà được tốt, vì thuận theo mà nghe bậc trên vậy.
Thượng Cửu
上九：由頤，厲吉，利涉大川。
Do di, lệ cát, lợi thiệp đại xuyên.
Mọi sự nuôi dưỡng đều do nơi mình, biết lo nguy thì tốt, lợi vượt sông lớn.
Khi trở thành nguồn nâng đỡ cho nhiều người, trách nhiệm cũng nặng thêm. Giữ lòng thận trọng như đang đứng trước hiểm nguy thì mới đủ sức gánh vác việc lớn.
由頤厲吉，大有慶也。 — Mọi sự nuôi dưỡng do nơi mình, biết lo nguy thì tốt, ấy là có nhiều phúc lớn vậy.
Tinh thần người quân tử
Lúc này nên giữ và bồi đắp hơn là vội tiến: chọn lọc điều mình tiếp nhận, cẩn trọng điều mình nói ra, và điều độ trong nhu cầu hằng ngày. Người quân tử tìm sự nuôi dưỡng bằng con đường chính đáng, dựa vào người hiền khi cần, và khi đã đủ sức thì nghĩ đến việc nâng đỡ người khác.
Nguyên văn: Chu Dịch (phạm vi công cộng; dữ liệu freizl/yijing, MIT, đã hiệu đính chữ chuyển mã sai). Phiên âm, dịch nghĩa, diễn giải: Nguyên Tượng biên soạn với hỗ trợ của AI, đã duyệt.