Đại Tráng là lúc sức mạnh dương cương đang lớn lên, khí thế dồi dào, mọi việc có đà tiến. Nhưng quẻ không ca ngợi sức mạnh tự thân; nó nhắc rằng sức mạnh chỉ thật sự lớn khi đi cùng sự chính đáng. Đây là dịp tự hỏi: mình đang dùng sức mạnh của mình vào điều gì, và có đang giữ được chừng mực hay không?
Quái từ
大壯：利貞
Đại Tráng: Lợi trinh.
Đại Tráng (lớn mạnh): lợi ở chỗ giữ vững điều chính.
Thoán truyện
大壯，大者壯也。剛以動，故壯。大壯利貞；大者正也。正大而天地之情可見矣！
Đại Tráng nghĩa là cái lớn (dương) đang mạnh. Cương kiện mà lại hành động, nên mạnh. Đại Tráng lợi ở sự chính bền, vì cái lớn phải chính. Chính và lớn thì có thể thấy được tình lý của trời đất vậy!
Đại Tượng
雷在天上，大壯；君子以非禮勿履。
Lôi tại thiên thượng, Đại Tráng; quân tử dĩ phi lễ vật lý.
Sấm ở trên trời là tượng quẻ Đại Tráng; người quân tử theo đó mà điều gì không hợp lễ thì không bước tới.
Các hào
Sơ Cửu
初九：壯於趾，征凶，有孚。
Tráng vu chỉ, chinh hung, hữu phu.
Mạnh ở ngón chân, cứ tiến lên thì xấu, điều ấy là chắc thật.
Sức mạnh mới chớm ở vị trí thấp nhất mà đã nóng lòng xông tới. Có lẽ đây là lúc nên tự hỏi mình đã đủ nền tảng chưa, trước khi bước những bước lớn.
壯於趾，其孚窮也。 — Mạnh ở ngón chân, thì sự tin chắc ấy rốt cuộc sẽ đi đến cùng quẫn.
Cửu Nhị
九二：貞吉。
Trinh cát.
Giữ chính thì tốt.
Hào dương ở vị trí giữa, mạnh mà biết điều độ. Sức mạnh gắn với sự cân bằng thường mở ra con đường bền vững hơn sự phô trương.
九二貞吉，以中也。 — Cửu Nhị giữ chính thì tốt, vì ở được chỗ trung.
Cửu Tam
九三：小人用壯，君子用罔，貞厲。羝羊觸藩，羸其角。
Tiểu nhân dụng tráng, quân tử dụng võng, trinh lệ. Đê dương xúc phiên, luy kỳ giác.
Kẻ tiểu nhân thì cậy sức mạnh, người quân tử thì coi như không có; cứ cố chấp thì nguy. Con dê đực húc vào hàng rào, bị vướng mắc sừng.
Hình ảnh con dê húc rào gợi cảnh dùng sức mạnh để đối đầu rồi tự làm mình mắc kẹt. Đôi khi biết không cậy vào ưu thế của mình lại là cách khôn ngoan hơn.
小人用壯，君子罔也。 — Kẻ tiểu nhân thì cậy sức mạnh, người quân tử thì không làm thế.
Cửu Tứ
九四：貞吉悔亡，藩決不羸，壯於大輿之輹。
Trinh cát hối vong, phiên quyết bất luy, tráng vu đại dư chi phúc.
Giữ chính thì tốt, hối hận tiêu tan; hàng rào đã mở, sừng không còn bị vướng, mạnh như trục bánh của cỗ xe lớn.
Khi giữ được sự chính trực, chướng ngại tự mở ra và sức mạnh có chỗ vận hành thông suốt. Đây là hình ảnh của sự tiến bước vững vàng, như cỗ xe lớn có trục chắc.
藩決不羸，尚往也。 — Hàng rào đã mở, sừng không bị vướng, là vì còn có thể tiến lên.
Lục Ngũ
六五：喪羊於易，無悔。
Táng dương vu dịch, vô hối.
Mất con dê lúc dễ dàng không hay biết, không có gì phải hối hận.
Hào âm nhu ở ngôi tôn, buông bỏ sự hung hăng một cách nhẹ nhàng. Có khi để cái tính húc đẩy lặng lẽ rời đi lại khiến lòng thanh thản hơn.
喪羊於易，位不當也。 — Mất con dê lúc dễ dàng không hay biết, vì ở ngôi không xứng hợp.
Thượng Lục
上六：羝羊觸藩，不能退，不能遂，無攸利，艱則吉。
Đê dương xúc phiên, bất năng thoái, bất năng toại, vô du lợi, gian tắc cát.
Con dê đực húc vào hàng rào, không lùi được, cũng không tiến được, không có gì lợi; biết chịu gian khó thì tốt.
Sức mạnh đã dùng đến tận cùng, rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan. Nhận ra khó khăn và kiên nhẫn chịu đựng có thể là bước đầu để tháo gỡ.
不能退，不能遂，不詳也。艱則吉，咎不長也。 — Không lùi được, không tiến được, là vì không suy xét kỹ. Biết chịu gian khó thì tốt, lỗi lầm sẽ không kéo dài.
Tinh thần người quân tử
Khi thấy mình đang có đà và sức mạnh, người quân tử càng nên giữ lễ và sự chính đáng, điều gì không hợp lẽ thì không bước tới. Tiến được thì tiến vững, nhưng tránh húc đầu vào rào cản chỉ vì cậy sức; biết dừng và biết mềm mỏng đôi khi mới giữ được cái mạnh lâu dài.
Nguyên văn: Chu Dịch (phạm vi công cộng; dữ liệu freizl/yijing, MIT, đã hiệu đính chữ chuyển mã sai). Phiên âm, dịch nghĩa, diễn giải: Nguyên Tượng biên soạn với hỗ trợ của AI, đã duyệt.