Minh Di là hình ảnh mặt trời lặn vào lòng đất: ánh sáng chưa mất đi, chỉ tạm bị che khuất. Quẻ gợi suy ngẫm về cách giữ sự sáng suốt và ngay thẳng bên trong khi hoàn cảnh bên ngoài không thuận, biết che bớt tài năng để không gây va chạm, nhưng không vì thế mà đánh mất chí hướng.
Quái từ
明夷：利艱貞。
Minh Di: Lợi gian trinh.
Minh Di: lợi về việc giữ vững chính đạo trong gian nan.
Thoán truyện
明入地中，明夷。內文明而外柔順，以蒙大難，文王以之。利艱貞，晦其明也，內難而能正其志，箕子以之。
Ánh sáng lặn vào trong đất, đó là Minh Di. Bên trong văn minh, bên ngoài nhu thuận, nhờ vậy mà vượt qua được nạn lớn; Văn Vương đã theo đạo ấy. Lợi về giữ chính trong gian nan, tức là che giấu ánh sáng của mình; nạn ở ngay bên trong mà vẫn giữ được chí ngay thẳng; Cơ Tử đã theo đạo ấy.
Đại Tượng
明入地中，明夷；君子以蒞眾，用晦而明。
Minh nhập địa trung, Minh Di; quân tử dĩ lỵ chúng, dụng hối nhi minh.
Ánh sáng lặn vào trong đất là tượng Minh Di; người quân tử theo đó mà đến với dân chúng, dùng sự kín đáo, khiêm lặng mà vẫn giữ được sáng suốt.
Các hào
Sơ Cửu
初九：明夷於飛，垂其翼。君子於行，三日不食，有攸往，主人有言。
Minh di vu phi, thùy kỳ dực. Quân tử vu hành, tam nhật bất thực, hữu du vãng, chủ nhân hữu ngôn.
Ánh sáng bị tổn thương lúc đang bay, phải sụp cánh xuống. Người quân tử lên đường, ba ngày không ăn; có nơi để đi thì người chủ nơi ấy có lời chê trách.
Khi vừa nhận ra dấu hiệu bất lợi, rút lui sớm có thể là lựa chọn sáng suốt dù phải chịu thiệt thòi và lời ra tiếng vào. Hãy tự hỏi: điều gì quan trọng hơn sự thoải mái trước mắt?
君子於行，義不食也。 — Người quân tử lên đường, vì lẽ phải mà chấp nhận không ăn lộc.
Lục Nhị
六二：明夷，夷於左股，用拯馬壯，吉。
Minh di, di vu tả cổ, dụng chửng mã tráng, cát.
Ánh sáng bị tổn thương, bị tổn thương ở đùi trái; dùng ngựa khỏe để cứu giúp thì tốt.
Dù bị cản trở, vẫn còn đủ sức để xoay xở nếu biết dựa vào phương tiện và sự trợ giúp đúng lúc. Gợi ý nhìn lại nguồn lực mình đang có thay vì chỉ thấy mất mát.
六二之吉，順以則也。 — Lục Nhị được tốt là vì thuận theo mà vẫn giữ phép tắc.
Cửu Tam
九三：明夷於南狩，得其大首，不可疾貞。
Minh di vu nam thú, đắc kỳ đại thủ, bất khả tật trinh.
Lúc ánh sáng bị tổn thương, đi săn ở phương nam, bắt được kẻ đầu sỏ lớn; không thể nóng vội mà cần giữ chính.
Có lúc cơ hội để thay đổi cục diện xuất hiện, nhưng mọi chuyển biến lớn cần thời gian và sự chừng mực. Sự nôn nóng dễ làm hỏng điều đúng đắn.
南狩之志，乃大得也。 — Chí hướng của cuộc săn phương nam là để đạt được điều lớn lao.
Lục Tứ
六四：入於左腹，獲明夷之心，出於門庭。
Nhập vu tả phúc, hoạch minh di chi tâm, xuất vu môn đình.
Đi vào bụng bên trái, nắm được tâm ý của kẻ làm tổn thương ánh sáng, rồi ra khỏi cửa nhà mà đi.
Khi đã thấu hiểu rõ bản chất một hoàn cảnh, ta có thể bình thản chọn cách rời xa thay vì tiếp tục giằng co. Hiểu rõ giúp quyết định trở nên nhẹ nhàng hơn.
入於左腹，獲心意也。 — Đi vào bụng bên trái, tức là nắm được tâm ý bên trong.
Lục Ngũ
六五：箕子之明夷，利貞。
Cơ Tử chi minh di, lợi trinh.
Như Cơ Tử giữ mình lúc ánh sáng bị tổn thương, lợi về giữ chính.
Ở gần nơi khó khăn nhất mà không thể rời đi, có thể giấu bớt ánh sáng ra bên ngoài nhưng vẫn giữ nguyên sự ngay thẳng bên trong. Đây là bài học về sự bền bỉ thầm lặng.
箕子之貞，明不可息也。 — Sự giữ chính của Cơ Tử cho thấy ánh sáng không thể bị dập tắt.
Thượng Lục
上六：不明晦，初登於天，後入於地。
Bất minh hối, sơ đăng vu thiên, hậu nhập vu địa.
Không sáng mà tối tăm; ban đầu lên đến trời, về sau vào trong đất.
Vị thế cao mà thiếu sáng suốt thì khó bền lâu. Hào gợi nhắc rằng sự che lấp người khác rốt cuộc cũng tự che lấp chính mình.
初登於天，照四國也。後入於地，失則也。 — Ban đầu lên đến trời, soi chiếu khắp bốn phương; về sau vào trong đất, vì đã đánh mất phép tắc.
Tinh thần người quân tử
Thời Minh Di thiên về giữ hơn là tiến: nên khiêm lặng, giấu bớt tài năng, tránh phô trương hay đối đầu trực diện. Người quân tử vẫn nuôi giữ sự sáng suốt và chí ngay thẳng bên trong, kiên nhẫn chờ thời, và khi cần thì biết lặng lẽ lui ra.
Nguyên văn: Chu Dịch (phạm vi công cộng; dữ liệu freizl/yijing, MIT, đã hiệu đính chữ chuyển mã sai). Phiên âm, dịch nghĩa, diễn giải: Nguyên Tượng biên soạn với hỗ trợ của AI, đã duyệt.