Giải là lúc nút thắt được gỡ, căng thẳng dần tan, như đất trời sau cơn sấm mưa. Tinh thần của quẻ nằm ở sự nhẹ nhõm đúng lúc: việc cần làm thì làm sớm và gọn, việc đã xong thì trở về nếp bình thường, không kéo dài rối ren. Đây cũng là dịp để buông bớt, tha thứ và mở đường cho cái mới nảy mầm.
Quái từ
解：利西南，無所往，其來復吉。有攸往，夙吉。
Giải: Lợi tây nam, vô sở vãng, kỳ lai phục cát. Hữu du vãng, túc cát.
Giải: lợi về phía tây nam; nếu không còn chỗ phải đi thì quay về giữ nếp cũ là tốt. Nếu có việc phải đi thì đi sớm sẽ tốt.
Thoán truyện
解，險以動，動而免乎險，解。解利西南，往得眾也。其來復吉，乃得中也。有攸往夙吉，往有功也。天地解，而雷雨作，雷雨作，而百果草木皆甲坼，解之時義大矣哉！
Giải là gặp hiểm mà biết động, động nên thoát khỏi hiểm, gọi là Giải. Giải lợi về tây nam, vì đi thì được lòng số đông. Quay về giữ nếp cũ là tốt, vì được lẽ trung. Có việc phải đi, đi sớm thì tốt, vì đi sẽ có công. Trời đất giải tỏa thì sấm mưa nổi lên; sấm mưa nổi lên thì trăm loài cây trái cỏ cây đều nứt vỏ nảy mầm. Ý nghĩa của thời Giải thật lớn lao thay!
Đại Tượng
雷雨作，解；君子以赦過宥罪。
Lôi vũ tác, Giải; quân tử dĩ xá quá hựu tội.
Sấm và mưa cùng nổi lên, là tượng quẻ Giải; người quân tử theo đó mà tha cho lỗi lầm, khoan thứ cho tội trạng.
Các hào
Sơ Lục
初六：無咎。
Vô cữu.
Không có lỗi.
Khi khó khăn vừa được gỡ, điều quý là giữ mình yên ổn, biết dựa vào người phù hợp. Không cần làm gì lớn, chỉ cần không tự gây thêm rối.
剛柔之際，義無咎也。 — Ở chỗ cứng và mềm gặp nhau, xét theo lẽ thì không có lỗi.
Cửu Nhị
九二：田獲三狐，得黃矢，貞吉。
Điền hoạch tam hồ, đắc hoàng thỉ, trinh cát.
Đi săn bắt được ba con cáo, được mũi tên màu vàng; giữ chính bền vững thì tốt.
Ba con cáo gợi những mưu mẹo, điều khuất tất cần được nhận diện; mũi tên vàng là sự ngay thẳng và trung hòa. Gỡ rối bằng cách chính trực, không thiên lệch, thường đi được đường dài.
九二貞吉，得中道也。 — Chín hai giữ chính thì tốt, vì được đạo trung.
Lục Tam
六三：負且乘，致寇至，貞吝。
Phụ thả thừa, trí khấu chí, trinh lận.
Vừa mang vác đồ trên lưng lại vừa ngồi xe, tự chuốc kẻ cướp kéo đến; dù giữ như thế mãi cũng đáng hổ thẹn.
Ở vị trí không tương xứng với năng lực hay cách hành xử dễ thu hút sự dòm ngó và phiền toái. Có lẽ đây là lúc tự hỏi mình đang khoác lên điều gì chưa thật sự thuộc về mình.
負且乘，亦可醜也，自我致戎，又誰咎也。 — Vừa mang vác lại vừa ngồi xe, cũng đáng xấu hổ vậy; tự mình gây ra binh đao, còn trách ai được nữa.
Cửu Tứ
九四：解而拇，朋至斯孚。
Giải nhi mẫu, bằng chí tư phu.
Gỡ bỏ ngón chân cái của ngươi đi, thì bạn bè sẽ đến và bấy giờ mới tin nhau.
Đôi khi phải buông những mối ràng buộc nhỏ nhặt, không lành mạnh thì người đồng chí hướng mới tìm đến. Sự tin cậy thật cần một khoảng trống sạch sẽ để lớn lên.
解而拇，未當位也。 — Gỡ bỏ ngón chân cái của ngươi, vì vị trí chưa thỏa đáng.
Lục Ngũ
六五：君子維有解，吉；有孚於小人。
Quân tử duy hữu giải, cát; hữu phu ư tiểu nhân.
Người quân tử chỉ cốt có cách gỡ giải thì tốt; lấy lòng thành mà khiến kẻ tiểu nhân cũng tin phục.
Người dẫn dắt gỡ rối bằng sự sáng suốt và thành thật; khi điều ngay đứng vững, những gì lệch lạc tự lui đi. Sức thuyết phục đến từ chính sự nhất quán của mình.
君子有解，小人退也。 — Người quân tử có cách gỡ giải thì kẻ tiểu nhân lui đi.
Thượng Lục
上六：公用射隼於高墉之上，獲之，無不利。
Công dụng xạ chuẩn ư cao dung chi thượng, hoạch chi, vô bất lợi.
Bậc công bắn con chim cắt đậu trên tường thành cao, bắt được nó, không gì là không lợi.
Đến cuối thời Giải, chướng ngại còn sót lại thường ở chỗ cao và khó với tới; cần chuẩn bị kỹ rồi hành động dứt khoát, đúng thời. Gỡ được nút cuối cùng thì mọi việc mới thật sự thông suốt.
公用射隼，以解悖也。 — Bậc công bắn chim cắt, là để gỡ bỏ điều ngang trái.
Tinh thần người quân tử
Người quân tử gặp thời Giải nên hành động sớm và gọn với những việc cần làm, rồi trở về giữ nếp bình ổn, không kéo dài sự xáo trộn. Hãy rộng lượng với lỗi lầm của người và của mình, đồng thời mạnh dạn buông những ràng buộc không còn phù hợp. Tiến hay dừng tùy ở chỗ việc đã thật sự xong hay chưa, giữ lòng chính trực làm thước đo.
Nguyên văn: Chu Dịch (phạm vi công cộng; dữ liệu freizl/yijing, MIT, đã hiệu đính chữ chuyển mã sai). Phiên âm, dịch nghĩa, diễn giải: Nguyên Tượng biên soạn với hỗ trợ của AI, đã duyệt.