Cấu là sự gặp gỡ bất ngờ: một hào âm vừa xuất hiện dưới năm hào dương, như một luồng khí mới len vào giữa lúc mọi thứ có vẻ đang hưng thịnh. Quẻ nhắc rằng những gì đến tình cờ có thể mang sức hút lớn. Nếu không tỉnh táo nhận ra bản chất của nó, ta dễ để nó lớn dần và chi phối mình. Tinh thần của Cấu là đón nhận cuộc gặp với sự minh mẫn, biết đặt giới hạn đúng lúc và giữ cái trung chính của mình.
Quái từ
姤：女壯，勿用取女。
Cấu: Nữ tráng, vật dụng thủ nữ.
Quẻ Cấu: Người nữ mạnh mẽ, chớ nên cưới người nữ ấy.
Thoán truyện
姤，遇也，柔遇剛也。勿用取女，不可與長也。天地相遇，品物咸章也。剛遇中正，天下大行也。姤之時義大矣哉！
Cấu nghĩa là gặp, là cái mềm gặp cái cứng. Chớ nên cưới người nữ ấy, vì không thể cùng nhau lâu dài. Trời đất gặp nhau thì muôn loài đều được tỏ rạng. Cái cứng gặp được ngôi trung chính thì đạo lớn thông hành khắp thiên hạ. Ý nghĩa của thời Cấu thật lớn lao thay!
Đại Tượng
天下有風，姤；后以施命誥四方。
Thiên hạ hữu phong, Cấu; hậu dĩ thi mệnh cáo tứ phương.
Dưới trời có gió, đó là tượng quẻ Cấu; bậc quân vương noi theo mà ban mệnh lệnh, truyền báo khắp bốn phương.
Các hào
Sơ Lục
初六：繫於金柅，貞吉，有攸往，見凶，羸豕孚蹢躅。
Hệ ư kim nỉ, trinh cát; hữu du vãng, kiến hung; luy thỉ phu trịch trục.
Buộc vào cái chốn hãm xe bằng kim loại, giữ chính thì tốt; nếu cứ đi tới, sẽ gặp điều xấu; con lợn gầy yếu vốn chắc sẽ giãy giụa nhảy nhót không yên.
Một khuynh hướng mới vừa chớm, tuy nhỏ bé nhưng tiềm ẩn sức bành trướng. Có lẽ đây là lúc nên tự đặt cho mình một điểm dừng vững chắc, trước khi điều nhỏ kịp lớn thành thói quen khó kiểm soát.
繫於金柅，柔道牽也。 — Buộc vào chốn hãm xe bằng kim loại, vì đạo của cái mềm là cần được níu giữ lại.
Cửu Nhị
九二：包有魚，無咎，不利賓。
Bao hữu ngư, vô cữu, bất lợi tân.
Trong bọc có cá, không lỗi; không nên để đến tay khách.
Khi điều gì đó đến gần mình trước tiên, ta có thể tự mình ôm giữ và điều tiết nó, thay vì để nó lan ra ngoài ảnh hưởng người khác. Đó là một sự chủ động có trách nhiệm.
包有魚，義不及賓也。 — Trong bọc có cá, theo lẽ thì không để nó đến với khách.
Cửu Tam
九三：臀無膚，其行次且，厲，無大咎。
Đồn vô phu, kỳ hành tư thư, lệ, vô đại cữu.
Mông không còn da, bước đi chần chừ khó nhọc; có nguy, nhưng không có lỗi lớn.
Ngồi không yên mà đi cũng không trôi, ta đang ở thế lưng chừng chẳng dễ chịu. Chính sự ngập ngừng ấy lại giúp ta chưa bị cuốn vào điều không hợp, nên dù vất vả vẫn chưa sa vào sai lầm lớn.
其行次且，行未牽也。 — Bước đi chần chừ khó nhọc, vì chưa bị ai lôi kéo.
Cửu Tứ
九四：包無魚，起凶。
Bao vô ngư, khởi hung.
Trong bọc không có cá; nếu dấy động thì xấu.
Điều mình tưởng thuộc về mình đã rời đi từ lúc nào, phần nhiều vì ta đã xa cách những người ở gần. Có lẽ nên nhìn lại sự gắn kết của mình trước khi vội hành động.
無魚之凶，遠民也。 — Cái xấu của việc không có cá, là vì đã xa rời dân chúng.
Cửu Ngũ
九五：以杞包瓜，含章，有隕自天。
Dĩ kỷ bao qua, hàm chương, hữu vẫn tự thiên.
Dùng cây kỷ cao mà che bọc trái dưa, ngậm giữ vẻ đẹp bên trong; có điều từ trời rơi xuống.
Người ở vị trí cao, ứng xử bằng sự bao dung và kín đáo, không phô trương mà vẫn giữ nề nếp, thì những chuyển biến thuận lợi thường tự đến như rơi từ trời. Sức mạnh nằm ở sự điềm tĩnh và đức độ được hàm dưỡng lâu dài.
九五含章，中正也。有隕自天，志不舍命也。 — Hào Chín năm ngậm giữ vẻ đẹp, vì ở ngôi trung chính. Có điều từ trời rơi xuống, vì chí không rời bỏ mệnh trời.
Thượng Cửu
上九：姤其角，吝，無咎。
Cấu kỳ giác, lận, vô cữu.
Gặp nhau ở chỗ sừng, đáng tiếc, nhưng không có lỗi.
Đứng quá cao và giữ thái độ cứng cỏi, ta khó có được cuộc gặp gỡ thật sự với ai. Sự cô lập ấy có phần đáng tiếc, nhưng cũng giúp ta tránh khỏi những vướng mắc không đáng có.
姤其角，上窮吝也。 — Gặp nhau ở chỗ sừng, vì ở trên cùng đã đến chỗ cùng tận nên đáng tiếc.
Tinh thần người quân tử
Người quân tử gặp thời Cấu thì nên giữ hơn là vội tiến: đón nhận điều mới đến với sự cởi mở nhưng tỉnh táo, sớm đặt ranh giới cho những gì có thể lớn dần ngoài tầm kiểm soát. Hãy giữ gần những người quanh mình, hàm dưỡng đức độ bên trong. Đừng để vẻ hấp dẫn nhất thời quyết định những cam kết lâu dài.
Nguyên văn: Chu Dịch (phạm vi công cộng; dữ liệu freizl/yijing, MIT, đã hiệu đính chữ chuyển mã sai). Phiên âm, dịch nghĩa, diễn giải: Nguyên Tượng biên soạn với hỗ trợ của AI, đã duyệt.