Lữ là hình ảnh người đang ở nơi đất khách, chưa có chỗ dựa vững vàng. Khi ở vị trí tạm thời, sự khiêm nhu, giữ mực vừa phải và bám vào điều sáng suốt giúp con đường hanh thông ở mức nhỏ mà bền. Quẻ gợi ta suy ngẫm cách sống đúng mực khi mọi thứ còn chưa thuộc về mình.
Quái từ
旅：小亨，旅貞吉。
Lữ: Tiểu hanh, lữ trinh cát.
Lữ: hanh thông ở mức nhỏ; người đi xa giữ được chính đạo thì tốt lành.
Thoán truyện
旅，小亨，柔得中乎外，而順乎剛，止而麗乎明，是以小亨，旅貞吉也。旅之時義大矣哉！
Lữ, hanh thông nhỏ, vì hào âm nhu đắc trung ở quẻ ngoài mà thuận theo hào dương cương; lại dừng lại (Cấn) mà nương vào chỗ sáng (Ly), cho nên hanh thông nhỏ, người đi xa giữ chính thì tốt. Ý nghĩa của thời Lữ thật lớn lao thay!
Đại Tượng
山上有火，旅；君子以明慎用刑，而不留獄。
Sơn thượng hữu hỏa, Lữ; quân tử dĩ minh thận dụng hình, nhi bất lưu ngục.
Trên núi có lửa, là tượng quẻ Lữ; người quân tử theo đó mà sáng suốt, thận trọng khi dùng hình phạt, và không để việc xử án dây dưa kéo dài.
Các hào
Sơ Lục
初六：旅瑣瑣，斯其所取災。
Lữ tỏa tỏa, tư kỳ sở thủ tai.
Người đi xa mà nhỏ nhen vụn vặt, đó chính là tự chuốc lấy tai ương.
Khi ở vị trí yếu và xa lạ, sự so đo lặt vặt dễ khiến ta tự thu hẹp mình. Có lẽ đây là lúc nên nâng tầm nhìn thay vì bám vào chuyện nhỏ.
旅瑣瑣，志窮災也。 — Người đi xa nhỏ nhen vụn vặt, vì chí hướng cùng quẫn mà gặp tai ương.
Lục Nhị
六二：旅即次，懷其資，得童仆貞。
Lữ tức thứ, hoài kỳ tư, đắc đồng bộc trinh.
Người đi xa đến được chỗ trọ, mang theo tiền của, lại được kẻ hầu trung thành.
Giữ mực trung chính giúp ta có nơi nương thân, có nguồn lực và có người đồng hành tin cậy. Sự ổn định đến từ cách ứng xử mềm mỏng, đúng mực.
得童仆貞，終無尤也。 — Được kẻ hầu trung thành, rốt cuộc không có gì đáng trách.
Cửu Tam
九三：旅焚其次，喪其童仆，貞厲。
Lữ phần kỳ thứ, táng kỳ đồng bộc, trinh lệ.
Người đi xa bị cháy chỗ trọ, mất kẻ hầu; dù cố giữ cũng nguy.
Cứng rắn, tự cao khi đang ở đất khách dễ làm mất chỗ đứng và lòng người. Hãy tự hỏi thái độ của mình với những người xung quanh có đang quá khắt khe.
旅焚其次，亦以傷矣。以旅與下，其義喪也。 — Người đi xa bị cháy chỗ trọ, cũng đã tổn hại rồi. Lấy thái độ của kẻ lữ khách mà đối xử với người dưới, lẽ tất nhiên là mất họ.
Cửu Tứ
九四：旅於處，得其資斧，我心不快。
Lữ ư xứ, đắc kỳ tư phủ, ngã tâm bất khoái.
Người đi xa có chỗ dừng chân, được tiền của và rìu (để tự vệ), nhưng lòng ta vẫn không vui.
Có đủ phương tiện nhưng chưa đúng vị trí thì lòng vẫn chưa an. Cảm giác chưa trọn vẹn ấy có thể là lời nhắc về điều mình thực sự tìm kiếm.
旅於處，未得位也。得其資斧，心未快也。 — Người đi xa có chỗ dừng chân, nhưng chưa được ngôi vị chính đáng. Được tiền của và rìu, nhưng lòng chưa vui.
Lục Ngũ
六五：射雉一矢亡，終以譽命。
Xạ trĩ nhất thỉ vong, chung dĩ dự mệnh.
Bắn chim trĩ, mất một mũi tên, cuối cùng được tiếng khen và được ban mệnh.
Chấp nhận bỏ ra một chút công sức ban đầu, với sự văn minh và mềm mỏng, có thể đem lại sự công nhận lâu dài. Cái mất nhỏ đôi khi mở ra điều đáng giá hơn.
終以譽命，上逮也。 — Cuối cùng được tiếng khen và được ban mệnh, vì đã vươn tới được bậc trên.
Thượng Cửu
上九：鳥焚其巢，旅人先笑後號啕。喪牛於易，凶。
Điểu phần kỳ sào, lữ nhân tiên tiếu hậu hào đào. Táng ngưu ư dị, hung.
Chim bị cháy tổ, người đi xa trước cười sau khóc than. Mất trâu vì sơ suất coi thường, xấu.
Kiêu căng ở chỗ cao khi đang là khách dễ khiến niềm vui ban đầu đổi thành hối tiếc. Đức nhu thuận, như con trâu, là thứ không nên xem nhẹ.
以旅在上，其義焚也。喪牛於易，終莫之聞也。 — Là kẻ lữ khách mà ở trên cao, lẽ tất nhiên là bị cháy tổ. Mất trâu vì sơ suất, rốt cuộc chẳng ai hay biết để giúp.
Tinh thần người quân tử
Trong thời Lữ, người quân tử nên giữ mình khiêm nhu, sáng suốt và chính trực, không tranh chấp vụn vặt cũng không kiêu căng. Đây là lúc nên giữ vững hơn là tiến mạnh, trân trọng nơi nương thân và những người đồng hành. Xử sự rõ ràng, dứt khoát, không để việc tồn đọng, là cách đi qua cảnh tạm bợ một cách vững vàng.
Nguyên văn: Chu Dịch (phạm vi công cộng; dữ liệu freizl/yijing, MIT, đã hiệu đính chữ chuyển mã sai). Phiên âm, dịch nghĩa, diễn giải: Nguyên Tượng biên soạn với hỗ trợ của AI, đã duyệt.