Trung Phu là lòng tin thành thật phát ra từ bên trong, rỗng lặng mà vững chắc ở cốt lõi. Quẻ gợi rằng sự chân thành không cần phô bày vẫn có sức lan tỏa, chạm tới cả những nơi tưởng khó cảm hóa nhất. Điều đáng suy ngẫm là: niềm tin của ta đặt đúng chỗ chưa, và nó có được giữ bằng sự chính đáng hay không.
Quái từ
中孚:豚魚吉,利涉大川,利貞。
Trung Phu: Đồn ngư cát, lợi thiệp đại xuyên, lợi trinh.
Trung Phu: lòng tin cảm đến cả loài lợn, loài cá thì tốt; lợi cho việc vượt sông lớn; lợi ở sự giữ chính bền.
Thoán truyện
中孚,柔在內而剛得中。說而巽,孚,乃化邦也。豚魚吉,信及豚魚也。利涉大川,乘木舟虛也。中孚以利貞,乃應乎天也。
Trung Phu: hào nhu ở bên trong mà hào cương được vị trí giữa. Vui hòa mà thuận theo, có lòng tin thì cảm hóa được cả nước. Lợn cá cũng tốt, là lòng tin lan tới cả lợn và cá. Lợi vượt sông lớn, là như cưỡi thuyền gỗ rỗng lòng. Trung Phu mà lợi ở sự chính bền, ấy là ứng hợp với đạo Trời.
Đại Tượng
澤上有風,中孚;君子以議獄緩死。
Trạch thượng hữu phong, Trung Phu; quân tử dĩ nghị ngục hoãn tử.
Trên đầm có gió, là tượng Trung Phu; người quân tử theo đó mà bàn xét kỹ việc hình ngục, khoan hoãn án tử.
Các hào
Sơ Cửu
初九:虞吉,有它不燕。
Ngu cát, hữu tha bất yến.
Liệu xét kỹ chỗ mình tin thì tốt; nếu có ý hướng khác thì không được yên.
Khởi đầu, hãy cân nhắc thật kỹ nên đặt niềm tin vào đâu, rồi giữ cho trọn. Lòng dạ phân tán, đứng núi này trông núi nọ dễ khiến bản thân bất an.
初九虞吉,志未變也。 — Sơ Cửu liệu xét mà tốt, vì chí hướng chưa thay đổi.
Cửu Nhị
九二:鳴鶴在陰,其子和之,我有好爵,吾與爾靡之。
Minh hạc tại âm, kỳ tử họa chi; ngã hữu hảo tước, ngô dữ nhĩ mỹ chi.
Hạc kêu ở chỗ khuất bóng, con nó cất tiếng đáp lại; ta có chén rượu ngon, cùng ngươi chung hưởng.
Sự đồng điệu thật sự không cần nơi sáng đèn; tiếng lòng chân thành tự khắc tìm được người hòa theo. Chia sẻ điều tốt đẹp với người cùng chí hướng làm mối gắn kết thêm bền.
其子和之,中心願也。 — Con nó đáp lại, là điều mong muốn từ đáy lòng.
Lục Tam
六三:得敵,或鼓或罷,或泣或歌。
Đắc địch, hoặc cổ hoặc bãi, hoặc khấp hoặc ca.
Gặp đối thủ, khi thì nổi trống tiến lên, khi thì thôi nghỉ, khi thì khóc, khi thì hát.
Khi niềm tin dựa vào bên ngoài thay vì nội tâm vững vàng, cảm xúc dễ bị cuốn theo người khác lúc lên lúc xuống. Đây là lúc nhìn lại vị trí của mình đã phù hợp hay chưa.
或鼓或罷,位不當也。 — Khi nổi trống khi thôi nghỉ, là vì ở vị trí không thỏa đáng.
Lục Tứ
六四:月幾望,馬匹亡,無咎。
Nguyệt cơ vọng, mã thất vong, vô cữu.
Trăng gần tròn, ngựa mất bạn đôi, không có lỗi.
Đang ở độ gần viên mãn, điều quý là biết dừng lại trước khi quá đầy, và dám rời bỏ những ràng buộc phe nhóm để hướng về điều chính đáng hơn.
馬匹亡,絕類上也。 — Ngựa mất bạn đôi, là dứt bỏ đồng loại để theo bậc trên.
Cửu Ngũ
九五:有孚攣如,無咎。
Hữu phu luyến như, vô cữu.
Có lòng tin gắn kết chặt chẽ, không có lỗi.
Người ở vị trí trung tâm, giữ lòng thành chính trực, có thể kết nối mọi người bằng sợi dây tin cậy bền chặt. Sức gắn kết ấy đến từ sự ngay thẳng chứ không từ quyền lực.
有孚攣如,位正當也。 — Có lòng tin gắn kết chặt chẽ, vì vị trí chính đáng, thỏa đáng.
Thượng Cửu
上九:翰音登於天,貞凶。
Hàn âm đăng ư thiên, trinh hung.
Tiếng gà vỗ cánh vọng lên tận trời, cố chấp giữ mãi thì xấu.
Tiếng tăm vượt quá thực chất thì giống tiếng gà muốn bay lên trời, vang mà không bền. Gợi ý xem lại: điều mình tin và nói ra còn tương xứng với nội lực hay không.
翰音登於天,何可長也。 — Tiếng gà vọng lên trời, sao có thể lâu dài được.
Tinh thần người quân tử
Người quân tử lấy lòng thành làm gốc, nên giữ sự chân thật bên trong và đặt niềm tin vào chỗ chính đáng. Có thể tiến bước khi lòng tin đã được cân nhắc kỹ, nhưng nên tránh khuếch trương danh tiếng vượt quá thực chất. Khi phán xét người khác, hãy chậm rãi và khoan dung như tinh thần bàn xét kỹ, khoan hoãn của quẻ.
Nguyên văn: Chu Dịch (phạm vi công cộng; dữ liệu freizl/yijing, MIT, đã hiệu đính chữ chuyển mã sai). Phiên âm, dịch nghĩa, diễn giải: Nguyên Tượng biên soạn với hỗ trợ của AI, đã duyệt.