Tiểu Quá là lúc cái nhỏ vượt lên một chút: phần mềm mỏng chiếm ưu thế, phần cứng cỏi nằm kẹt ở giữa. Thời này hợp với những việc nhỏ, cẩn trọng, biết hạ mình; chưa phải lúc dốc sức cho đại sự. Như chim bay để lại tiếng kêu, càng lên cao càng xa chỗ dựa, sà xuống thấp lại dễ yên ổn, gợi ta tự hỏi mình đang muốn vươn lên hay nên trở về chỗ vững.
Quái từ
小過：亨，利貞，可小事，不可大事。飛鳥遺之音，不宜上，宜下，大吉。
Tiểu Quá: Hanh, lợi trinh, khả tiểu sự, bất khả đại sự. Phi điểu di chi âm, bất nghi thượng, nghi hạ, đại cát.
Tiểu Quá: hanh thông, lợi về giữ chính bền vững; làm được việc nhỏ, không làm được việc lớn. Chim bay để lại tiếng kêu, không nên bay lên, nên sà xuống, thì rất tốt.
Thoán truyện
小過，小者過而亨也。過以利貞，與時行也。柔得中，是以小事吉也。剛失位而不中，是以不可大事也。有飛鳥之象焉，有飛鳥遺之音，不宜上宜下，大吉；上逆而下順也。
Tiểu Quá là cái nhỏ vượt hơn mà được hanh thông. Vượt hơn mà lợi ở giữ chính, ấy là thuận theo thời mà đi. Hào mềm được ở giữa, nên việc nhỏ thì tốt. Hào cứng mất vị lại không ở giữa, nên không thể làm việc lớn. Quẻ có hình chim bay; chim bay để lại tiếng kêu, không nên lên mà nên xuống thì rất tốt, vì đi lên là nghịch, đi xuống là thuận.
Đại Tượng
山上有雷，小過；君子以行過乎恭，喪過乎哀，用過乎儉。
Sơn thượng hữu lôi, Tiểu Quá; quân tử dĩ hành quá hồ cung, tang quá hồ ai, dụng quá hồ kiệm.
Trên núi có sấm, là tượng Tiểu Quá; người quân tử theo đó mà cư xử thà thiên về cung kính, gặp việc tang thà thiên về xót thương, chi dùng thà thiên về tiết kiệm.
Các hào
Sơ Lục
初六：飛鳥以凶。
Phi điểu dĩ hung.
Chim non vội bay lên, vì thế mà xấu.
Khi nền tảng còn mỏng mà đã muốn bay cao, bước đi dễ vượt quá sức mình. Có lẽ lúc này nên tự hỏi mình đã sẵn sàng thật chưa.
飛鳥以凶，不可如何也。 — Chim bay lên nên xấu, ấy là tự chuốc lấy, không biết làm sao được.
Lục Nhị
六二：過其祖，遇其妣；不及其君，遇其臣；無咎。
Quá kỳ tổ, ngộ kỳ tỷ; bất cập kỳ quân, ngộ kỳ thần; vô cữu.
Vượt qua ông thì gặp được bà; không với tới vua thì gặp được bề tôi; không có lỗi.
Biết dừng ở chỗ vừa phải, không cố vượt lên quá bậc của mình, lại tìm được chỗ tương hợp. Sự khiêm nhường đúng mực giúp giữ mình không lỗi.
不及其君，臣不可過也。 — Không với tới vua, vì bề tôi không thể vượt quá bậc vua.
Cửu Tam
九三：弗過防之，從或戕之，凶。
Phất quá phòng chi, tòng hoặc tường chi, hung.
Không chịu đề phòng quá mức, nếu cứ buông theo thì có thể bị hại, xấu.
Ở thời cái nhỏ lấn lướt, người cứng cỏi dễ chủ quan mà xem nhẹ rủi ro. Đây là gợi ý nên phòng bị kỹ hơn thường lệ một chút.
從或戕之，凶如何也。 — Buông theo mà bị hại, cái xấu ấy biết nói sao được.
Cửu Tứ
九四：無咎，弗過遇之。往厲必戒，勿用永貞。
Vô cữu, phất quá ngộ chi. Vãng lệ tất giới, vật dụng vĩnh trinh.
Không lỗi, không vượt quá mà vừa gặp được. Đi tới thì nguy, phải răn giữ; đừng cố chấp giữ mãi một lối.
Biết dừng đúng chỗ thì không lỗi, nhưng nếu cố tiến thì dễ gặp nguy. Sự linh hoạt quan trọng hơn khư khư giữ một cách làm.
弗過遇之，位不當也。往厲必戒，終不可長也。 — Không vượt quá mà vừa gặp được, vì vị trí không thỏa đáng. Đi tới thì nguy, phải răn giữ, vì rốt cuộc không thể lâu dài.
Lục Ngũ
六五：密雲不雨，自我西郊，公弋取彼在穴。
Mật vân bất vũ, tự ngã tây giao, công dặc thủ bỉ tại huyệt.
Mây dày mà không mưa, kéo đến từ cõi tây của ta; bậc công dùng tên có dây bắn lấy con vật đang ở trong hang.
Ở vị cao nhưng sức mềm, thời cơ tích tụ mà chưa thành tựu lớn. Có thể tìm người tài đang ẩn mình để cùng làm những việc vừa sức.
密雲不雨，已上也。 — Mây dày mà không mưa, vì khí âm đã lên quá cao.
Thượng Lục
上六：弗遇過之，飛鳥離之，凶，是謂災眚。
Phất ngộ quá chi, phi điểu ly chi, hung, thị vị tai sảnh.
Không dừng ở chỗ vừa gặp mà vượt quá đi, như chim bay mắc vào lưới, xấu, ấy gọi là tai ương từ ngoài lẫn lỗi lầm tự mình.
Cứ vượt mãi không biết dừng thì đến lúc tự đẩy mình vào thế bí. Đây là lời nhắc nhìn lại giới hạn trước khi đi tiếp.
弗遇過之，已亢也。 — Không dừng ở chỗ vừa gặp mà vượt quá, vì đã lên đến cực cao.
Tinh thần người quân tử
Thời Tiểu Quá, người quân tử chọn giữ thay vì tiến: làm tốt việc nhỏ, cung kính và tiết kiệm hơn thường lệ một chút. Nên hạ thấp kỳ vọng, tìm chỗ dựa vững chắc, tránh vươn quá cao khi nền tảng chưa đủ. Kết quả thế nào còn tùy sự tỉnh táo và mức độ biết dừng của mỗi người.
Nguyên văn: Chu Dịch (phạm vi công cộng; dữ liệu freizl/yijing, MIT, đã hiệu đính chữ chuyển mã sai). Phiên âm, dịch nghĩa, diễn giải: Nguyên Tượng biên soạn với hỗ trợ của AI, đã duyệt.