Quẻ Sư nói về việc tập hợp và dẫn dắt số đông cho một mục tiêu chung. Sức mạnh của tập thể chỉ có ý nghĩa khi đi theo lẽ chính và được dẫn dắt bởi người từng trải, có đức và có kỷ luật. Quẻ gợi ta tự hỏi: mình đang huy động sức người vì điều gì, và có đủ chính đáng để người khác đồng lòng đi theo hay không.
Quái từ
師：貞，丈人吉，無咎。
Sư: Trinh, trượng nhân cát, vô cữu.
Quẻ Sư: Giữ được chính đạo, có bậc trượng nhân (người già dặn, đức độ) cầm quân thì tốt, không có lỗi.
Thoán truyện
師，眾也，貞正也，能以眾正，可以王矣。剛中而應，行險而順，以此毒天下，而民從之，吉又何咎矣。
Sư là đông đảo, trinh là ngay chính. Biết dùng số đông theo lẽ chính thì có thể làm nên nghiệp vương. Hào cứng ở giữa mà được ứng hợp, đi vào chỗ hiểm mà vẫn thuận lẽ; dùng cách ấy dù có khiến thiên hạ vất vả, dân vẫn theo về, thì tốt, còn lỗi gì nữa.
Đại Tượng
地中有水，師；君子以容民畜眾。
Địa trung hữu thủy, Sư; quân tử dĩ dung dân súc chúng.
Trong lòng đất có nước, là tượng quẻ Sư; người quân tử theo đó mà bao dung dân, nuôi dưỡng số đông.
Các hào
Sơ Lục
初六：師出以律，否臧凶。
Sư xuất dĩ luật, phủ tang hung.
Quân ra đi phải theo kỷ luật; nếu không nghiêm chỉnh thì xấu.
Mọi khởi đầu của một tập thể cần có nguyên tắc rõ ràng. Thiếu kỷ cương từ bước đầu, những nỗ lực về sau dễ rơi vào rối loạn.
師出以律，失律凶也。 — Quân ra đi phải theo kỷ luật, mất kỷ luật thì xấu vậy.
Cửu Nhị
九二：在師中吉，無咎，王三錫命。
Tại sư trung cát, vô cữu, vương tam tích mệnh.
Ở giữa đoàn quân mà nắm việc thì tốt, không lỗi; nhà vua ba lần ban mệnh khen thưởng.
Người dẫn dắt đứng giữa tập thể, cương nghị mà biết giữ mực, sẽ nhận được sự tin cậy từ cả bên trên lẫn bên dưới. Có thể suy ngẫm về việc giữ vị trí trung tâm bằng năng lực chứ không bằng quyền lực.
在師中吉，承天寵也。王三錫命，懷萬邦也。 — Ở giữa đoàn quân mà tốt, vì được ơn sủng của trời. Nhà vua ba lần ban mệnh, vì lòng muốn vỗ yên muôn nước.
Lục Tam
六三：師或輿屍，凶。
Sư hoặc dư thi, hung.
Quân có khi thua trận, phải chở thây về, xấu.
Kẻ tài mỏng mà ở chỗ không xứng, lại nóng vội tranh phần chỉ huy, thường đưa tập thể vào thất bại. Hào này nhắc ta nhìn lại năng lực thật của mình trước khi nhận trách nhiệm lớn.
師或輿屍，大無功也。 — Quân có khi chở thây về, ấy là hoàn toàn không có công vậy.
Lục Tứ
六四：師左次，無咎。
Sư tả thứ, vô cữu.
Quân lui về đóng trại phía sau, không có lỗi.
Biết lúc chưa thuận lợi mà lui lại giữ sức là một sự khôn ngoan, không phải hèn nhát. Rút lui đúng lúc vẫn là đi theo lẽ thường của việc binh.
左次無咎，未失常也。 — Lui về đóng trại mà không lỗi, vì chưa mất lẽ thường vậy.
Lục Ngũ
六五：田有禽，利執言，無咎。長子帥師，弟子輿屍，貞凶。
Điền hữu cầm, lợi chấp ngôn, vô cữu. Trưởng tử suất sư, đệ tử dư thi, trinh hung.
Ngoài ruộng có thú dữ, nên bắt lấy, có lời chính đáng để ra quân, không lỗi. Để người con trưởng cầm quân thì được; nếu để kẻ em nhỏ xen vào thì sẽ chở thây về, dù chính đáng cũng xấu.
Hành động chỉ nên khởi lên khi có lý do chính đáng, và thành bại phụ thuộc nhiều vào việc giao việc đúng người. Giao trọn cho người xứng đáng rồi lại để kẻ khác chen vào điều khiển thường làm hỏng việc chung.
長子帥師，以中行也。弟子輿屍，使不當也。 — Con trưởng cầm quân, vì đi theo đạo trung. Kẻ em nhỏ chở thây về, vì dùng người không thỏa đáng.
Thượng Lục
上六：大君有命，開國承家，小人勿用。
Đại quân hữu mệnh, khai quốc thừa gia, tiểu nhân vật dụng.
Bậc đại quân ban mệnh, người có công lớn được mở nước, người có công nhỏ được nối nhà; kẻ tiểu nhân thì chớ dùng.
Khi việc lớn đã xong, điều quan trọng là ghi nhận công lao cho công bằng nhưng vẫn tỉnh táo trong việc trao quyền. Người có công chưa hẳn là người hợp để gánh vác lâu dài.
大君有命，以正功也。小人勿用，必亂邦也。 — Bậc đại quân ban mệnh, để định công cho đúng. Kẻ tiểu nhân chớ dùng, vì dùng ắt làm loạn nước.
Tinh thần người quân tử
Khi cần huy động sức người, hãy bắt đầu từ mục tiêu chính đáng và kỷ luật rõ ràng, rồi trao việc cho người có đức có tài. Tiến khi lý lẽ đã vững, lui khi thời thế chưa thuận, và sau thành công vẫn nên giữ sự công bằng, thận trọng trong việc dùng người.
Nguyên văn: Chu Dịch (phạm vi công cộng; dữ liệu freizl/yijing, MIT, đã hiệu đính chữ chuyển mã sai). Phiên âm, dịch nghĩa, diễn giải: Nguyên Tượng biên soạn với hỗ trợ của AI, đã duyệt.